Spring naar content

Aandacht voor de toekomst van de ouderenzorg bij jonge ontwerpers

Anne Ligtenberg en Eva de Bruijn zijn beiden jonge ontwerpers die zich bezighouden met sociale vraagstukken. Anne heeft een eigen ontwerpstudio genaamd Studio Anne Ligtenberg, Eva werkt bij ontwerpbureau We are Social Rebels. Op dit moment werken ze beiden aan een eigen concept voor de meest uitdagende sector van het moment: de ouderenzorg.

 

Beiden dames maakten kennis met de ouderenzorg via brancheorganisatie ActiZ. Begin deze zomer deed ActiZ een oproep via Dutch Design Foundation, een organisatie die een platform biedt voor de beste en veelbelovende designers. ActiZ zocht naar ontwerpers die met een frisse blik konden kijken naar de toekomst van de ouderenzorg. Hoe moeten we als samenleving de zorg anders gaan organiseren? We weten immers dat het anders móet: in de toekomst zijn er meer ouderen met een zorgvraag, dan professionals die die zorg kunnen leveren.

Unieke opdracht

Anne vertelt waarom haar dit project zo aansprak. “We zijn als ontwerpbureau geïnteresseerd in hoe je als systeem (in dit geval: de ouderenzorg) een wederkerige relatie kan opbouwen. Hoe zorg je ervoor dat verschillende generaties, jong en oud, elkaar helpen? Dat sprak ons ook aan in deze opdracht. We doen veel projecten waarin we kijken hoe we een perspectief kunnen creëren waardoor men op een andere manier met elkaar kan praten over een situatie.”

Hoe zorg je ervoor dat verschillende generaties, jong en oud, elkaar helpen?

 

Samen met haar collega’s ging Anne met veel ouderen, zorgorganisaties en andere ontwerpers in gesprek om tot een mogelijke oplossing te komen. “We hebben met veel mensen gepraat die in de zorg werken. Wat vinden zij bijvoorbeeld van de ouderenzorg? Wat zou jij voor een ander doen? En wat wil je graag nog leren wanneer je met pensioen gaat?” Allemaal vragen om te ontdekken hoe je wederkerigheid binnen verschillende generaties stimuleert.

Maar het project heeft Anne ook aan het denken gezet. “Ik had er nooit bij stilgestaan dat het huidige zorgsysteem dat we in Nederland hebben met de aankomende vergrijzing zo kwetsbaar is. Ik besef me nu dat het heel belangrijk is om ook zelf na te denken over het ouder worden. In mijn directe omgeving zag ik ook dat niemand zich hier bewust van was. Een heel belangrijk en leuk thema om mee bezig te zijn dus!”

Ik besef me nu dat het heel belangrijk is om ook zelf na te denken over het ouder worden.

 

Nieuwe woonwijk

Eva herkent wat Anne zegt. Namens ‘We are Social Rebels’ heeft ze zich beziggehouden met de vraag: hoe zien woonvormen eruit in een toekomstige wijk, waar jong en oud kunnen samenwonen? Ouderen willen graag thuis blijven wonen; thuis in de eigen wijk. Wat is ervoor nodig zodat zij soepel oud kunnen worden in de eigen wijk? Kunnen jonge generaties bijvoorbeeld daarbij helpen?

Net als Anne heeft Eva de afgelopen maanden op verschillende manieren informatie verzameld die kon helpen met oplossingen voor de uitdagingen waar de ouderenzorg mee wordt geconfronteerd. “Wat zijn de onderliggende behoeftes? Wat is er concreet nodig? En hoe kunnen wij als ontwerpers ons steentje bijdragen aan de problemen van de ouderenzorg? We hebben onze ‘voelsprieten’ uitgezet en veel inspiratie opgedaan, bijvoorbeeld door bezoek aan verschillende woonvormen in Nederland.”

Dutch Design Week

Tijdens de Dutch Design Week in oktober 2021 presenteerden beide ontwerpbureaus in een tentoonstelling hun eerste concepten. Eva en Anna haalden ook input op voor het uiteindelijke resultaat, dat begin volgend jaar wordt gepresenteerd.  Eva: “We gingen met veel mensen in gesprek. ‘Wat zou jouw rol kunnen zijn in de wijk als je later oud bent? En welke rol zou jij nu al willen toevoegen aan de wijk, ook in relatie tot ouderen? Ook kunnen mensen een ‘persoonlijkheidstest’ wat-voor-oudere-ben-ik? Op die manier hopen we een goede match te maken tussen de verschillende generaties én te ontdekken wat ze voor elkaar kunnen betekenen.’

Benieuwd naar de tentoonstelling van Studio Anne Ligtenberg en We Are Social Rebels? Kijk hieronder de terugblik op de Dutch Design Week 2021.