Spring naar content

De toekomst van zorgtechnologie

De afgelopen jaren krijgt technologie een steeds grotere rol in de zorg. Van valpreventiesystemen tot waarschuwingsklikkers voor ouderen en eenvoudige dashboards waarop je afspraken kan maken in het ziekenhuis. Ontwikkelingen die nodig zijn met oog op de grote uitdagingen waar de zorgsector voor staat. Maar hoe gaat de zorgtechnologie zich in de toekomst ontwikkelen? En blijft de zorg dan nog wel persoonlijk? We spreken erover met Thijs Mutsaerts, projectleider innovatie en e-Health, en Ralph Bouman, programmamanager digitale innovatie. Beide zijn werkzaam bij ouderenzorgorganisatie Surplus.

 

De toename van het aantal ouderen dat zorg nodig heeft en tegelijkertijd het oplopend tekort aan zorgprofessionals vraagt om het anders organiseren van de zorg voor ouderen. Denk hierbij aan betere samenwerking tussen zorgorganisaties, gemeente en verzekeraars in de wijk. Maar ook technologie speelt daarin een belangrijke rol. Hoe ziet de technologie in de ouderenzorg er eigenlijk over 10 of 15 jaar uit? Over deze vraag fantaseren Thijs Mutsaerts en Ralph Bouman regelmatig. ‘Hoe mooi zou het bijvoorbeeld zijn als je als thuiszorgmedewerker in de ochtend je telefoon aanzet, en op dat moment de beste route binnenkrijgt op basis van bijvoorbeeld hoeveel het gesneeuwd heeft of waar de files staan’, vertelt Thijs. ‘Met daarbij ook nog de wensen van de cliënt, doorgegeven op de dag zelf’.’

Toekomst van technologie

De belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van zorgtechnologie? Data. Tenminste, als je het Ralph vraagt. ‘Vanuit alle hoeken en perspectieven kun je data registreren. Wat iemands activiteiten zijn tot wat er in het lichaam gebeurt. Maar ook hoe je die data weer op een slimme manier bij elkaar brengt, zodat er patronen te herkennen zijn. Om dat te bereiken hebben we nog wel beter inzicht in data nodig. Gaat bijvoorbeeld iemand meer stappen zetten, als die een smartwatch omheeft?’, aldus Ralph. Thijs vult aan: ‘Uiteindelijk wil je die data en patronen gebruiken om praktische producten en oplossingen te realiseren. Zo kunnen we doelmatiger en effectiever zorg leveren zonder dat het persoonlijk contact in de ouderenzorg verloren gaat.’

Menselijk contact

Er zijn ook uitdagingen voor de zorg in het verder toepassen van technologie. ‘In al het enthousiasme over nieuwe zorgtechnologie moet je nooit de medewerkers vergeten. Die hebben soms het gevoel dat ze met al die technologie straks niet meer nodig zijn.’, vertelt Thijs. ‘Maar zonder de inzet van je personeel kan een zorginnovatie binnen de organisatie onmogelijk succesvol werken. De nieuwe technologie is altijd een aanvulling op de zorg, en geen vervanging van menselijk contact’, vindt Thijs. ‘Uiteindelijk blijft zorg toch gewoon de zuster aan het bed of de thuiszorgmedewerker die langskomt en even je hand vasthoudt. En laten we eerlijk zijn: de komende jaren komt er zoveel werk bij dat we iedereen hard nodig hebben’, aldus Thijs.

De nieuwe technologie is altijd een aanvulling op de zorg, en geen vervanging van menselijk contact

 

Privacy

Voor Ralph liggen de uitdagingen vooral bij het vraagstuk hoe zorgtechnologie omgaat met privacy en veiligheid. ‘Laten we vooropstellen dat data en technologie ons enorm veel kan brengen in de ouderenzorg’, aldus Ralph. ‘Maar we moeten niet vergeten om kritisch te blijven op wat er met al die data gebeurt. Ook in ons dagelijks leven geven we steeds meer van onze persoonlijke data, onder andere aan social media. Daarnaast gaan we steeds meer van onszelf monitoren, zoals gezondheid via een smartwatch.’

‘In onze innovatieprojecten bij Surplus hebben we duidelijke afspraken gemaakt met zorgverzekeraars over de data die we met hun delen,’ vertelt Ralph, ‘maar wat nou als die afspraken ontbreken? Dan weet je als cliënt niet wat er een aantal jaar later met je persoonlijke data gebeurt. Misschien gaat je premie wel omhoog als de zorgverzekeraar ziet dat je rookt of te weinig stappen zet per dag.’ Over privacy en dataveiligheid in de zorg is een maatschappelijk debat broodnodig, vindt Ralph.

Andere innovatie in de ouderenzorg

Innovatie in de zorg beperkt zich niet tot alleen nieuwe zorgtechnologie. ‘Voor mij is de introductie van de sociale benadering van dementie, een innovatie in de goede richting’, vertelt Ralph. ‘Met dit project is Surplus dementie anders gaan benaderen. Naast het medische aspect van dementie, kijken we nu ook naar de hele sociale context eromheen. Wat doet het bijvoorbeeld met familie en vrienden van een cliënt?’

‘Dit doen we nu bij dementie,’ gaat Ralph verder, ‘maar is volgens mij bij veel meer ziektebeelden toe te passen. Hopelijk kunnen we zo in de toekomst bij een diagnose of behandeling van een cliënt meer kijken naar het individu en wat die nodig heeft, in plaats van alleen te kijken naar de ziekte, aandoening of handicap.’ Thijs sluit zich hierbij aan, maar ziet ook bij dit project een belangrijke rol weggelegd voor zorgtechnologie: ‘Om de tijd en ruimte te realiseren die deze benadering vereist van zorgprofessionals kan zorgtechnologie een uitkomst bieden. Zo blijft zorg, gewoon mensenwerk en zorgtechnologie gewoon een toevoeging.’

Om de tijd en ruimte te realiseren die deze benadering vereist van zorgprofessionals kan zorgtechnologie een uitkomst bieden