Spring naar content

Online academie voor ouderen

Vriendinnen Enny van Arkel en Ilse Nieuwland werkten beiden in de ouderenzorg. In hun werk zagen ze dat de behoefte aan cognitieve uitdaging onder ouderen groot was. Wat begon als een idee om daar wat aan te doen, groeide uit tot de landelijke organisatie Oud Geleerd Jong Gedaan (OGJG). Het concept is simpel: studenten geven vanuit hun vakgebied college(reeksen) aan ouderen. Zo worden generaties verbonden, door middel van kennisoverdracht, actualisering en verdieping. ‘Positieve pijlers van en betekenisvol leven mogen niet wegvallen als men volgens de maatschappij een hoge leeftijd heeft bereikt’.

 

Door de coronacrisis konden de interactieve colleges die fysiek plaatsvonden, bij onder meer zorg- en welzijnsorganisaties of op bijzondere locaties, grotendeels niet doorgaan. Daarom ging Oud Geleerd Jong Gedaan een samenwerking aan met online opleider SkillsTown en ontwikkelde zo OASE: een online leeromgeving met trainingen van SkillsTown én colleges van studenten van OGJG. Enny: ‘In de online omgeving leiden ouderen zichzelf op en kunnen ze hun vaardigheden verbeteren. Het aanbod wordt maandelijks vernieuwd en deelnemers ontvangen een update wanneer de nieuwe leermodules online staan. Zo’n leermodule kan bestaan uit online colleges of korte cursussen, maar ook uit rondleidingen, audiofragmenten en live colleges.’

Leven lang leren

Op het online platform komen verschillende thema’s aan bod, zoals kunst, cultuur, architectuur, geschiedenis, talen en persoonlijke ontwikkeling. Denk aan colleges over de invloed van media, een digitale rondleiding door het Rijksmuseum of een module over mindfulness. Enny: ‘De kennis die ouderen opdoen is weer nieuwe gespreksstof voor het contact met familieleden, vrienden of andere bekenden. We stimuleren dat 60-plussers hun hele leven blijven leren. Door ze digitaal te verbinden met andere ouderen hopen we ook wat eenzaamheid weg te nemen. En we zijn ervan overtuigd dat het bieden van cognitieve uitdagingen helpt om geestelijke achteruitgang te remmen.’

Maar ook het contact met de jongeren is een belangrijke pijler van de stichting en het leerplatform.  ‘We willen jong en oud bij elkaar brengen en hen van elkaar laten leren’, aldus Enny. ‘Studenten doen bovendien relevante (vrijwilligers-)werkervaring op en kunnen op deze manier ook kennis maken met de zorgsector.’

Studenten als docenten

Jip Nannes (23) is één van de studenten die actief is voor OGJG en sinds de start van online leeromgeving OASE ook colleges online geeft. Ze studeert Kunstgeschiedenis en startte in september 2020 de master Kunsteducatie. Jip: ‘Ik wilde iets doen met kunsteducatie, en toen kwam Oud Geleerd Jong Gedaan op mijn pad. Ik vond het geweldig om te mogen praten over de dingen die ik interessant vind en een groep mensen te bereiken die het leuk vinden om daarnaar te luisteren. Aan de hand van kunst kun je echt met mensen in gesprek te gaan.’

Jip gaf onder andere college over straatfotografie. Jip: ‘Met fotografie behandel je heel veel beeld, en dat werkt goed voor ouderen en in het speciaal voor dementerende ouderen, omdat het herinneringen oproept.’ In fysieke colleges die Jip gaf voerde ze de meest geweldige gesprekken: ‘Dan kwam ik erachter dat iemand die mijn college bijwoonde vroeger samenwerkte met een hele bekende man uit de kunstgeschiedenis. Ik heb zoveel geleerd van alle groepen waaraan ik college heb gegeven. Ouderen vinden het heel leuk als ze jongeren nog wat kunnen leren. Dan beginnen ze te glunderen: ik kan ook nog iets bijdragen. Als mensen aan mij vragen hoe het is om colleges te geven aan ouderen, dan heb ik alleen maar leuke verhalen over wat de ouderen mij hebben geleerd of wat ik heb meegemaakt.’

‘Als mensen aan mij vragen hoe het is om colleges te geven aan ouderen, dan heb ik alleen maar leuke verhalen over wat de ouderen mij hebben geleerd.’

 

Haar meest bijzondere ervaring? Toen ze voor OGJG college gaf in een verzorgingstehuis met dementerende ouderen. Jip: ‘De familie van één van de bewoners vertelde dat hij op de kunstacademie had gezeten en dat hij heel veel met fotografie had gedaan. Ik kon meer bij hem doorvragen en kijken wat er naar boven kwam. Hij had nog heel veel camera’s bewaard, en ik mocht mee naar zijn kamer waar hij al zijn oude, analoge camera’s liet zien. Bij hem merkte ik dat er zoveel kennis terug kwam. Ook al ben je 80 jaar: het zit allemaal nog in je brein.’

Jip’s tip? ‘Ga college geven bij OGJG! Het is voor jezelf heel leerzaam, je mag aan de slag met je favoriete thema. Het is heel interessant om er een lessenreeks van te maken: welke opbouw kies je, hoe structureer je een les, wat is de rode draad? Je doet ervaring op met presenteren en lesgeven, wat heel waardevol is. En het is vooral echt heel leuk om je over te geven aan zo’n groep. Laat je verrassen hoe leuk het is om met ouderen te werken. Het is echt heel dankbaar.’

Drijfveer

Meg Borgert (67) is één van de senioren die colleges van OGJG volgde en ook online regelmatig de leeromgeving bezoekt. Ze werkte de laatste 20 jaar in het onderwijs en ging in 2019 met pensioen. Ze volgde tot nu toe vooral colleges over kunstgeschiedenis. ‘Dat doe ik liever face-to-face in plaats van online, maar dat ligt nu stil. Dus volg ik toch ook colleges via OASE.’

Haar drijfveer? ‘Blijven leren! Het is altijd interessant om nieuwe dingen te leren en nieuwe mensen te ontmoeten. Dan blijf je bij. Mijn grootste hobby is kunstgeschiedenis, ik vind het heerlijk om me daarin te verdiepen.’

‘Mijn drijfveer? Blijven leren! Het is altijd interessant om nieuwe dingen te leren en nieuwe mensen te ontmoeten. Dan blijf je bij.’

 

Meg is erg positief over de online leeromgeving. ‘Het is makkelijk op te starten: je betaalt je abonnement, krijgt een code, maakt een eigen wachtwoord aan en wanneer je inlogt kom je meteen op de leeromgeving met online cursussen en trainingen. Daar klik je op welke je wil kijken, bewaar je welke je gezien hebt en waar je interesses liggen. Het is heel interessant om de colleges van studenten te volgen. Dat doen ze met veel enthousiasme en passie. Heel knap dat ze dat, vanaf corona, heel snel en goed hebben opgepakt. Wat mij betreft mogen er vooral nog veel meer trainingen, lezingen en dat soort dingen over kunstgeschiedenis op komen!’

Nieuwsgierig geworden? Deelnemers kunnen zich aanmelden via www.oasevankennis.nl.

Aan de slag als studentdocent of de (online) colleges boeken?

Foto: Marcel Krijgsman

Meer weten?

Online Academie Senioren Educatie (OASE):
www.oasevankennis.nl

Oud Geleerd Jong Gedaan (OGJG):
www.oudgeleerdjonggedaan.nl